[Tuoitre.vn] Dùng công nghệ để ‘chơi’ chứng khoán, nhà đầu tư phải có kiến thức

Việc ứng dụng AI và giao dịch thuật toán được đánh giá có thể nâng cao hiệu quả, thanh khoản và giảm chi phí trên thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng để triển khai an toàn, cần sớm hoàn thiện khung pháp lý kiểm soát rủi ro, đồng thời nhà đầu tư phải trang bị kiến thức để làm chủ công nghệ thay vì phụ thuộc vào AI.

Sáng 23-7, Báo điện tử Tuổi Trẻ tổ chức tọa đàm “Tương lai thị trường chứng khoán: Động lực mới từ công nghệ”, với sự tham gia của các nhà quản lý đến từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE), đại diện nhiều công ty chứng khoán, giới học thuật, chuyên gia và cả nhà đầu tư.

Mở lại giao dịch thuật toán: Cần khung pháp lý kiểm soát rủi ro

Ông Bùi Văn Huy – Tổng giám đốc Công ty CP FIDT, cho biết trước đây giao dịch bằng robot từng được triển khai trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, từ năm 2023, các công ty chứng khoán đã được yêu cầu tạm dừng hoạt động này.

Theo ông Huy, nếu giao dịch thuật toán được mở lại, việc xây dựng khung pháp lý cần xuất phát từ thực tiễn của thị trường.

Ông cho biết giao dịch thuật toán hiện có thể chia thành ba nhóm chính, gồm hoạt động tạo lập thị trường, giao dịch kinh doanh chênh lệch giá và các chiến lược giao dịch tự động dựa trên phân tích kỹ thuật hoặc các mô hình định lượng.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, việc triển khai giao dịch tần suất cao vẫn còn một số hạn chế do thanh khoản của nhiều mã cổ phiếu chưa lớn, đặc điểm giao dịch khác với các thị trường phát triển và hạ tầng công nghệ trước đây chưa hoàn toàn đáp ứng yêu cầu.

Theo ông Huy, giao dịch thuật toán có thể góp phần nâng cao hiệu quả thị trường, cải thiện thanh khoản và giảm chi phí giao dịch. Dù vậy, để triển khai an toàn, cơ quan quản lý cần kiểm soát chặt bốn nhóm rủi ro.

Đó là nguy cơ thao túng thị trường thông qua các thuật toán giao dịch tốc độ cao; rủi ro quá tải hệ thống khi lượng lệnh tăng mạnh. Tránh được nguy cơ xảy ra các đợt biến động giá bất thường (flash crash) do thuật toán tự động kích hoạt hàng loạt lệnh mua bán trong thời gian rất ngắn. Cùng đó là sự bất cân xứng về năng lực công nghệ giữa các tổ chức lớn với doanh nghiệp nhỏ, nhà đầu tư cá nhân.

“Việc nhận diện đầy đủ các rủi ro ngay từ giai đoạn xây dựng chính sách sẽ giúp thiết kế khung pháp lý phù hợp, tạo điều kiện thúc đẩy đổi mới công nghệ nhưng vẫn bảo đảm sự minh bạch, an toàn và ổn định của thị trường chứng khoán”, ông Huy nhấn mạnh.

Nhà đầu tư mới cần hiểu bản chất thị trường trước khi sử dụng AI

AI đang mở ra nhiều cơ hội mới cho hoạt động đầu tư và đào tạo tài chính, nhưng nhà đầu tư phải trang bị kiến thức để làm chủ công nghệ thay vì phụ thuộc vào nó.

Bà Phạm Nguyễn Thị Ngọc Châu – Giám đốc khối sản phẩm kế toán và quan hệ học viên của Smart Train Academy, nhận định AI đang mang đến rất nhiều công cụ hỗ trợ cho người học cũng như những người mới tham gia thị trường chứng khoán.

Theo bà, hiện nay nhiều sinh viên năm cuối và người mới tốt nghiệp theo học các chương trình như CFA để chuẩn bị kiến thức cho lĩnh vực đầu tư, phân tích tài chính. AI giúp họ tiếp cận thông tin nhanh hơn, nhưng cũng đặt ra nguy cơ nếu người dùng thiếu nền tảng chuyên môn.

“Nếu chỉ ngồi ở nhà, sử dụng AI để tạo ra các khuyến nghị đầu tư rồi làm theo thì hoàn toàn có thể dẫn đến những sai lầm. Thị trường luôn tồn tại nhiều yếu tố mà người dùng chưa đủ kinh nghiệm để nhận diện”, bà Châu nhận định.

Theo đó, chính kiến thức chuyên môn, khả năng hiểu bản chất của số liệu, mô hình phân tích và thị trường mới là yếu tố giúp con người quản lý AI thay vì bị AI dẫn dắt. Khi đó, AI mới thực sự tạo ra giá trị cho nhà đầu tư.

Đối với nhà đầu tư mới hoặc những người muốn làm việc tại các công ty chứng khoán trong lĩnh vực phân tích đầu tư, bà Châu khuyến nghị nên trang bị nền tảng kiến thức tài chính và công nghệ ngay từ đầu.

Những chương trình cơ bản như CFA level I, các khóa học về AI, khoa học dữ liệu hay Python đều có thể giúp người học hiểu AI đang vận hành như thế nào, dữ liệu được xử lý ra sao và cách đánh giá kết quả AI đưa ra có phù hợp hay không.

“Việc kết hợp giữa chuyên môn tài chính và hiểu biết về công nghệ sẽ giúp nhà đầu tư cũng như các công ty chứng khoán xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, tạo lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh AI ngày càng hiện diện sâu rộng trong lĩnh vực tài chính và đầu tư”, bà Châu cho hay.

Nguồn: Tuoitre.vn